Tanden poetsen met je peuter: zo maak je er een succes van

Tanden poetsen met een peuter is voor veel ouders een dagelijkse strijd. Je peuter wil het niet, draait zijn hoofd weg, bijt op de tandenborstel of gooit hem liever door de kamer. Toch is poetsen vanaf het eerste melktandje echt nodig. Melktanden kunnen gewoon gaatjes krijgen, en die kunnen pijn doen én de ontwikkeling van de kaak beïnvloeden. Het goede nieuws: met de juiste aanpak lukt het veel beter dan je denkt.

Vanaf welke leeftijd en hoe vaak tanden poetsen bij een peuter?

Zodra het eerste tandjes doorkomt, begin je met poetsen. Dat is meestal rond de zes maanden, maar bij peuters van één tot vier jaar heb je al een mond vol melktanden. De aanbeveling van tandartsen is om twee keer per dag te poetsen: ’s ochtends na het ontbijt en ’s avonds voor het slapen gaan. Het avondpoetsen is het belangrijkste. Na het tanden poetsen ’s avonds krijgt je peuter niets meer te drinken of eten, behalve water.

Gebruik een zachte tandenborstel speciaal voor kleine kinderen, met een kleine poetskop. Tot twee jaar gebruik je tandpasta zonder fluoride, of een minimale hoeveelheid kindertandpasta met weinig fluoride. Vanaf twee jaar gebruik je een kleine hoeveelheid kindertandpasta mét fluoride, zo groot als een erwt. Je peuter hoeft niet te spoelen; gewoon uitspugen (of laten uitspugen) is genoeg.

Tanden poetsen bij peuters die niet meewerken: wat helpt?

Een peuter die niet wil, is normaal. Rond de twee jaar ontdekken kinderen dat ze “nee” kunnen zeggen, en tanden poetsen is dan een geliefd doelwit. Wat echt helpt, is de controle een beetje aan je peuter geven. Laat hem zelf de tandenborstel vasthouden en “zelluf doen”. Poets daarna nog even na, want dat echte schoonmaken doe jij nog tot een jaar of zes à zeven.

Doe het ook gewoon voor. Poets je eigen tanden tegelijk met die van je peuter. Kinderen doen graag na wat ze zien. Een spiegeltje in de badkamer zodat je peuter zichzelf ziet poetsen, maakt het ook aantrekkelijker. Veel peuters vinden het leuk om te zien wat ze doen.

Een tandenpoetsapp op je telefoon of tablet kan helpen, zeker voor peuters die snel afgeleid zijn. Er zijn gratis apps met een timer van twee minuten, muziek of een filmpje van een bekend figuur dat meepoetst. Twee minuten is de aanbevolen poetstijd. Dat lijkt lang, maar met de juiste afleiding gaat het sneller.

Praktische trucs om tanden poetsen leuk te maken

  • Maak er een vast ritueel van. Op hetzelfde moment, op dezelfde plek. Peuters gedijen bij voorspelbaarheid.
  • Geef je peuter keuzes. Welke tandenborstel wil je? De rode of de blauwe? Die kleine keuze geeft een gevoel van controle.
  • Zing een liedje of tel hardop. Bijvoorbeeld tellen tot tien per kwadrant. Dat maakt het minder saai en geeft structuur.
  • Gebruik een beloning. Geen snoep, maar een sticker op een kaartje of een kleine fist-bump werkt prima voor veel peuters.
  • Laat knuffel of pop ook “meedoen”. Poets even de tanden van de knuffel, dan die van je peuter. Fantasiespel werkt goed op deze leeftijd.

Vermijd een langdurige strijd als je peuter echt weigert. Een korte, krachtige poets van dertig seconden is beter dan vijf minuten ellende en een kind dat tanden poetsen gaat haten. Bouw de tijd rustig op.

Jij poets na, ook als je peuter “zelf wil”

Het is goed dat je peuter zelf oefent. Maar een peuter van twee of drie heeft de motoriek nog niet om zijn eigen tanden goed schoon te maken. Dat lukt pas echt goed rond zes à zeven jaar. Tot die tijd poets jij altijd na. Dat betekent: je peuter doet eerst een rondje zelf, daarna ben jij aan de beurt. Maak er iets van: “Nu mag jij, en dan mag mama/papa.” Zo voelt het niet als afpakken.

Als je peuter ook bij het napoetsen moeilijk doet, leg hem dan op je schoot met het hoofd naar je toe. Zo heb je goed zicht en controle, en je peuter kan nergens heen draaien. Het klinkt streng, maar het werkt en duurt maar een minuutje.

Tanden poetsen met een peuter vraagt geduld, creativiteit en consequentie. Houd het luchtig, wees consistent en weet dat bijna elke ouder hier doorheen gaat. Na een paar weken vaste routine gaat het voor de meeste peuters een stuk makkelijker.